Alliade Onderzoeksatelier

Agressie

Wat is agressie?

We spreken van agressie wanneer de cliënt gedrag vertoont waardoor anderen schade oplopen of zich onveilig of bedreigd voelen. Agressie kan zowel lichamelijk als psychisch zijn. Er zijn verschillende vormen van agressief gedrag:

  • verbale agressie: bijvoorbeeld schelden, beledigen, schreeuwen, dreigen, ongewenste seksuele opmerkingen maken
     
  • non-verbale agressie: bijvoorbeeld middelvinger opsteken, te dichtbij staan, stalken
     
  • lichamelijke agressie: bijvoorbeeld schoppen, slaan, bijten, spugen, ongewenst aanraken, duwen
     
  • indirecte agressie: bijvoorbeeld: liegen, pesten, negeren, roddelen
     
  • vernieling: bijvoorbeeld met spullen gooien, tegen meubels aan trappen

  • OA_meisje met down.jpg

    Agressie en een verstandelijke beperking

    Lees meer

    Agressie en een verstandelijke beperking

    Agressie komt bij mensen met een verstandige beperking veel voor. Dat is in 3 stappen te verklaren:

    1. Door hun verstandelijke beperking verkeren cliënten vaak in lastige situaties. Dingen lukken bijvoorbeeld niet, of ze worden door de mensen om hen heen niet begrepen. Ook hebben ze meer lichamelijke ongemakken en zijn ze eerder angstig, gespannen, overprikkeld, teleurgesteld of boos.
       
    2. Cliënten kunnen door hun sociaal-emotionele beperkingen meestal niet goed omgaan met deze negatieve omstandigheden en gevoelens.
       
    3. Veel cliënten kunnen niet goed aangeven wat hen dwarszit. Agressie is een manier om dit toch te uiten.

    Wat is de oorzaak van agressie?

    Agressie heeft vaak niet 1 oorzaak. Bijna altijd spelen meerdere factoren een rol: factoren bij de cliënt zelf, factoren in zijn omgeving of een wisselwerking daartussen.

    Lichamelijk

    • ongemakken zoals pijn, benauwdheid, verstopping of onzindelijkheid
    • problemen in de prikkelverwerking
    • medische aandoeningen, bijvoorbeeld epilepsie of dementie
    • beperkingen bij het zien, horen of bewegen
    • gebruik van (verschillende) medicijnen
       
    • slaapproblemen
    • seksuele problemen
    • te veel of te weinig eten
    • overgevoeligheid voor bepaald eten of drinken
    • gebruik van alcohol of drugs

    Persoonlijk

    • familieproblemen
    • nare gebeurtenissen in het verleden
    • psychische aandoeningen zoals ADHD, autisme, een persoonlijkheidsstoornis of psychose
    • angst
    • financiële problemen
    • verslaving

    In relatie met anderen

    • problemen in contact met andere cliënten
    • eenzaamheid door een klein netwerk en weinig sociale contacten
    • onjuiste begeleiding (de begeleider maakt bijvoorbeeld te weinig contact, begrijpt de cliënt niet of reageert verkeerd)
       
    • overvraging
    • anderen niet begrijpen
    • wisselende begeleiders, steeds moeten wennen aan nieuwe mensen

    Omgeving

    • storende geluiden, bijvoorbeeld van tv, radio, andere cliënten of slaande deuren
    • overprikkeling door een te grote groep of drukke medecliënten
    • geen eigen plek, niet genoeg privacy
    • te weinig buiten, niet genoeg daglicht, geen goede verlichting
    • weinig ruimte, gesloten deuren
       
    • verhuizing
    • onveilige, niet-vertrouwde omgeving
    • onduidelijke regels en afspraken
    • strenge regels en veel controle
    • negatieve invloed van internet en sociale media

    Dagprogramma

    • niet-passende opleiding, dagbesteding of werk
    • te weinig of te veel eigen regie
    • te weinig of niet de juiste ondersteuning
       
    • onduidelijke dagstructuur
    • onduidelijke overgangen tussen activiteiten
    • geen goede balans tussen activiteit en rust
  • OA_kennisbank

    Agressie bij ouderen

    Lees meer

    Agressie bij ouderen

    Wanneer mensen ouder worden, neemt de kans op ziektes en aandoeningen toe. Hierdoor zijn ouderen steeds vaker afhankelijk van hulp uit hun omgeving. Veel ouderen weten niet goed hoe ze moeten omgaan met het verlies van hun eigen regie en zelfstandigheid. Agressie kan een manier zijn waarop de cliënt  zijn verdriet of frustratie over dit verlies laat zien.

    Hoe ontstaat agressie?

    Agressie kan bij ouderen verschillende oorzaken hebben. Enkele voorbeelden:

    • Door veranderingen in de hersenen, bijvoorbeeld door dementie of een cva, heeft de client zijn gedrag en reacties minder goed onder controle.
       
    • Een beschadiging in de hersenen zorgt ervoor dat de cliënt zijn omgeving niet goed begrijpt. Bijvoorbeeld: wanneer je de kamer van de cliënt binnenkomt, is het voor hem vaak niet duidelijk wie je bent en wat je komt doen. Dit kan bedreigend overkomen.
       
    • Cliënten kunnen hun gevoelens of behoeftes niet altijd (meer) goed verwoorden. Dit zorgt voor frustratie, waardoor de kans op agressie toeneemt.
       
    • De cliënt heeft in het verleden veel te maken gehad met agressie en geweld (als dader of als slachtoffer) of heeft een andere nare (traumatische) ervaring gehad.
       
    • Factoren in de omgeving van de cliënt zorgen ervoor dat hij zich onprettig voelt. Denk aan een huiskamer met te veel prikkels, medecliënten met wie het niet klikt  of een ongeduldige zorgmedewerker.
© 2021 - Alliade