Alliade Onderzoeksatelier

Alertheid

Wat is alertheid?

Alertheid is de mate waarin je in staat bent om je aandacht te richten op een bepaalde activiteit. Ieder mens heeft schommelingen in zijn alertheid. Dit kan variëren van:

  • laag alert: duf, moe, afwezig, er niet bij zijn, informatie komt niet binnen
  • tot gezond alert: oplettend, gericht, aandachtig
  • en hoog alert: stressvol, gespannen, schrikachtig, overprikkeld

Balans is belangrijk
Om mee te draaien in de maatschappij heb je vooral momenten van gezonde alertheid nodig. Het is geen probleem als je soms momenten van lage of hoge alertheid hebt, als ze maar in balans zijn met de gezonde alertheid. En het is normaal om laag alert te zijn wanneer je ’s nachts slaapt.

Waardoor wordt alertheid bepaald?

Alertheid wordt bepaald door:

  • persoonlijke omstandigheden (bioritme, leeftijd, karakter, syndroom)
  • omgeving (saai/interessant, veiligheid, contact, prikkels)
  • medicatie (versuffend, activerend)

Alertheid en een ernstige (meervoudige) verstandelijke beperking

Zonder prikkels ontstaat er geen alertheid. Maar zonder alertheid is het niet mogelijk om prikkels te ontvangen. Dit maakt communicatie en het aanleren van vaardigheden bij cliënten met een (zeer) ernstige verstandelijke beperking ingewikkeld.

Cliënten met een (zeer) ernstige meervoudige beperking (EMB) krijgen vaak te weinig beweging en ontvangen daardoor te weinig interessante prikkels. Daar staat tegenover dat ze juist te veel onverwachte en vervelende prikkels ervaren en dat ze door medicatie soms versuft overkomen. De prikkels die hen worden aangeboden, kunnen ook verstoord binnenkomen, of ze reageren er op een afwijkende manier op. Ten slotte zie je bij mensen met een EMB ook vaak individuele verschillen in de manier waarop ze reageren op prikkels.

Bij deze doelgroep is lang niet altijd duidelijk of ze alert genoeg zijn om prikkels te ontvangen, of juist te weinig prikkels ontvangen om alert te worden. Het gaat hier vooral om primaire prikkels, gericht op zintuiglijke waarneming. Mensen met een EMB hebben hulp nodig bij het in balans houden van hun alertheid. Zonder stimulans uit hun omgeving lukt het niet. Hiervoor is veel observatie en creativiteit nodig van de begeleider.

© 2021 - Alliade