Alliade Onderzoeksatelier

Autisme Spectrum Stoornis

Wat is een Autisme Spectrum Stoornis?
Een Autisme Spectrum Stoornis (ASS) is een aangeboren stoornis in het deel van de hersenen dat informatie en prikkels verwerkt. ASS is voor een groot deel erfelijk en is niet te genezen. Het dringt diep door in alle ontwikkelingsgebieden en heeft ingrijpende gevolgen.

Deze stoornissen waren voorheen een aparte categorie, maar vallen sinds 2014 allemaal onder de classificatie ASS:

  • klassiek autisme
  • PDD-NOS
  • desintegratiestoornis
  • syndroom van Rett
  • stoornis van Asperger (alleen bij mensen zonder verstandelijke beperking)

Wat zijn kenmerken van ASS?
Doordat mensen met autisme prikkels anders waarnemen en opvatten, verwerken ze informatie anders. Hierdoor hebben ze moeite met het begrijpen van de wereld om zich heen. Ook hebben ze moeite met het begrijpen van prikkels uit hun eigen lichaam, zoals pijn of verliefdheid. De kenmerken van autisme kun je in 2 categorieën onderbrengen:

  1. problemen met sociale communicatie en interactie
  2. beperkt (weinig gevarieerd) en herhalend gedrag

Deze kenmerken komen in verschillende combinaties en in wisselende hevigheid voor. Hierdoor kunnen mensen met ASS erg van elkaar verschillen.

1. Sociale communicatie en interactie

  • Wederkerigheid: mensen met autisme vinden gesprekken vaak lastig en hebben meestal moeite met het begrijpen van gebaren, sociale regels en emoties (van zichzelf en van anderen). Daarom vermijden ze sociale situaties vaak.
     
  • Non-verbale communicatie: mensen met ASS hebben vaak moeite met het maken van oogcontact en vinden lichaamstaal lastig te begrijpen.
     
  • Vriendschappen en relaties: mensen met autisme hebben vaak moeite met:
    • het aangaan en onderhouden van vriendschappen
    • zich aanpassen aan het niveau van de ander
    • het herkennen van humor, sarcasme of ironie
    • het begrijpen van fantasiespel of figuurlijk taalgebruik (doordat ze taal erg letterlijk opvatten)

2. Beperkt, herhalend gedrag

  • stereotiep gedrag, bijvoorbeeld met het lichaam wiegen, telkens dezelfde woorden herhalen of steeds bezig zijn met hetzelfde voorwerp
  • vasthouden aan routines en rituelen
  • moeite hebben met veranderingen
  • beperkte, gefixeerde interesses hebben voor één of enkele voorwerpen of activiteiten
  • sensorische onder- of overgevoeligheid (bijvoorbeeld geen pijn voelen of geluiden horen die een ander niet hoort)

Vrouwen kunnen de kenmerken vaak beter maskeren dan mannen, waardoor hun autisme niet wordt herkend. Ze krijgen daardoor minder vaak de diagnose ASS dan mannen.

Wat zijn sterke kanten van mensen met ASS?
Mensen met autisme hebben vaak opvallende talenten. Ze:

  • hebben oog voor detail
  • zijn gestructureerd
  • merken veranderingen snel op
  • hebben veel kennis van feiten
  • zijn eerlijk en oprecht
     
  • begrijpen schematische weergaves goed
  • hebben een uitstekend visueel geheugen
  • zijn punctueel: ze houden zich aan afspraken
  • hebben uitstekende computervaardigheden

Natuurlijk zijn dit voorbeelden. Niet iedere cliënt heeft al deze talenten.

Autisme Spectrum Stoornis en een verstandelijke beperking
Meer dan de helft van de mensen met ASS heeft ook een verstandelijke beperking. Mensen met ASS en een verstandelijke beperking hebben een dubbele handicap.

Desintegratiestoornis en syndroom van Rett
Desintegratiestoornis van de kinderleeftijd en het syndroom van Rett hebben een ander verloop dan de ‘standaard’ ASS. Mensen met een desintegratiestoornis of het syndroom van Rett ontwikkelen zich eerst normaal. Daarna ontstaan gedragsveranderingen en een terugval in de ontwikkeling.

Desintegratiestoornis van de kinderleeftijd
Dit is een zeldzame aangeboren ontwikkelingsstoornis. Mensen met deze aandoening ontwikkelen zich de eerste 2 jaar van hun leven (of langer) normaal. Voor het 10e levensjaar verliezen ze eerder geleerde vaardigheden op het gebied van:

  • taal (spreken, luisteren)
  • sociale vaardigheden en voor zichzelf zorgen
  • controle over blaas en darmen
  • speelvaardigheid
  • motorische vaardigheden

Daarnaast hebben mensen met een desintegratiestoornis kenmerken van autisme, zoals sensorische overgevoeligheid en stereotiepe bewegingen van vooral handen en vingers. De achteruitgang is vaak ernstig. Mensen met een desintegratiestoornis ontwikkelen hierdoor meestal een blijvende verstandelijke beperking.

Syndroom van Rett
Dit is een zeldzame aangeboren ontwikkelingsstoornis die bijna alleen voorkomt bij meisjes. Mensen met dit syndroom ontwikkelen zich tot ongeveer 6-18 maanden normaal. Daarna komt er een soort ‘knik’ in de ontwikkeling. Sommige ontwikkelingen vertragen, komen tot stilstand of gaan verloren. Kenmerken van het syndroom van Rett zijn:

  • Groeiachterstand, ook van de schedel.
  • Achteruitgang van de grove en fijne motoriek van de handen. Iets vastpakken lukt bijvoorbeeld niet meer.
  • Stereotiepe bewegingen van de hand, zoals steeds in de handen wrijven, knijpen of klappen.
  • Aansturen van spraak en bewegingen van het hoofd, de ogen benen en armen gaat erg moeilijk.
  • Problemen bij communicatie en het leggen van contact.
  • Andere mogelijke klachten zijn gedragsproblemen, problemen met ademen, epilepsie, verkromming van de rug (scoliose) en heel soms hartritmestoornissen.

Mensen met het syndroom van Rett hebben vaak een ernstige meervoudige beperking, waarbij de ernst sterk kan verschillen.

© 2021 - Alliade