Alliade Onderzoeksatelier

Gezond eten

Wat is gezond eten?

Gezond eten en drinken houdt in dat je goed voor je lichaam zorgt. Met een gezond eetpatroon krijg je de belangrijkste voedingsstoffen in de juiste hoeveelheden binnen:

  • eiwitten
  • vetten
  • koolhydraten
     
  • vitamines
  • mineralen
  • vezels
  • vocht

Waarom is gezond eten belangrijk?

Goede en gevarieerde voeding heb je nodig om lekker in je vel te zitten en gezond te blijven. Het heeft grote invloed op de kwaliteit van leven.

Gezond eten verkleint de kans op aandoeningen zoals:

  • decubitus
  • diabetes
  • hart- en vaatziekten
  • kanker
  • obstipatie
  • ondergewicht
  • overgewicht

Gezond eten kan ook zorgen voor minder klachten bij onder andere:

  • darmklachten
  • hoge bloeddruk
  • nierfalen

Hoe eet je gezond?

Als je gezond wilt eten, volg je de richtlijnen van het Voedingscentrum. Je hebt keus uit veel verschillende producten. Ze zijn verzameld in één overzicht: de Schijf van Vijf. Hierin staat hoeveel en wat voor eten je nodig hebt. De schijf bestaat uit 5 vakken, met in elk vak een groep voedingsmiddelen.

Adviezen bij de Schijf van Vijf

Elke dag:

  • Eet elke dag fruit en minstens 250 gram groente.
  • Eet of drink elke dag zuivel, bijvoorbeeld melk, kaas of yoghurt.
  • Neem elke dag eiwitten bij de warme maaltijd.
  • Eet iedere dag voldoende volkoren- of bruinbrood en kies bij graanproducten voor een volkorenvariant, zoals volkorenpasta en zilvervliesrijst.
  • Drink elke dag minimaal 1500 ml vocht, het liefst zonder suiker, zoals water, thee en (zwarte) koffie.
  • Er zijn gezonde en minder gezonde vetten. Hoe zachter het vet, hoe beter het voor je is. Gebruik bij het koken een beetje olie of vloeibaar bak- en braadvet. Op brood is halvarine het beste.

Elke week:

  • Eet minstens 1 keer per week vis, bij voorkeur vette vissoorten zoals zalm, haring, paling en makreel.
  • Wissel vlees af met noten, zuivel en ei.
  • Eet elke week peulvruchten.

Variatie
Je hebt een gezond eetpatroon als je dagelijks uit elk vak genoeg eet en je keuzes afwisselt. Hoeveel je van elk product uit de Schijf van Vijf nodig hebt, hangt af van je leeftijd en geslacht. De precieze adviezen staan in dit overzicht. Let op: dit zijn adviezen voor actieve, gezonde mensen.

Niet in de Schijf van Vijf
Producten die niet in de Schijf van Vijf staan, bevatten minder vezels en meer zout, suiker of ongezond vet dan goed voor je is. Het is beter die niet te veel en te vaak te eten, ook niet als tussendoortje. Gezonde tussendoortjes zijn bijvoorbeeld fruit, een handje noten, een volkerencracker of snoeptomaatjes.


  • OA_meisje met down.jpg

    Gezond eten en een verstandelijke beperking

    Lees meer

    Gezond eten en een verstandelijke beperking

    Niet iedere cliënt eet en drinkt gezond. Als dit langere tijd gebeurt, kan dat leiden tot ondervoeding of overgewicht. Gezond eten is voor mensen met een verstandelijke beperking extra belangrijk, want overgewicht komt bij hen veel voor. Hierdoor kunnen ze minder goed bewegen, zichzelf minder goed verzorgen en hebben ze een grotere kans op aandoeningen zoals diabetes en hart- en vaatziekten.

    Waardoor eten cliënten ongezond?

     Een ongezonde eetpatroon kan verschillende oorzaken hebben. Bijvoorbeeld:

    • onvoldoende kennis over gezond eten
    • kauw- en slikproblemen
    • verminderde eetlust (bijvoorbeeld door ziekte of medicijnen)
    • een eetstoornis
       
    • pijn
    • ouderdom of dementie
    • angst
    • depressie
    • verslaving
  • OA_kennisbank

    Gezond eten en ouderen

    Lees meer

    Gezond eten en ouderen

    Voor ouderen is het erg belangrijk om elke dag genoeg eiwitten binnen te krijgen. Spieren bestaan voor het grootste deel uit eiwitten. Als mensen ouder worden neemt de hoeveelheid spieren (spiermassa) en de kracht in de spieren af. Hierdoor kunnen ouderen allerlei klachten krijgen. Bijvoorbeeld krachtverlies, moelijker kunnen bewegen, groter risico om te vallen, hart- en vaatziekten, kans op diabetes en een langer herstel bij ziekte.

    Je kunt het verlies van spiermassa niet voorkomen. Wel kun je het proces vertragen door te zorgen dat ouderen voldoende eiwitten binnenkrijgen en voldoende bewegen.

    Eiwitten zitten vooral in

    • dierlijke producten: bijvoorbeeld kaas, vlees en vleeswaren, vis, kip en eieren
       
    • zuivelproducten: bijvoorbeeld melk, karnemelk, chocolademelk, yoghurt, kwark, skyr en pap
       
    • plantaardige producten: bijvoorbeeld peulvruchten (zoals bonen, linzen, kapucijners en kikkererwten), noten en volkorengraanproducten

Meer weten

Bronnen

Bij het samenstellen van het onderwerp gezond eten hebben we gebruik gemaakt van deze bronnen:

  • Dieetbehandelingsrichtlijnen [online]. Beschikbaar via https://www.dieetbehandelingsrichtlijnen.nl/ [Geraadpleegd 29 juni 2020]
  • Gezondheidsraad [online]. Beschikbaar via https://www.gezondheidsraad.nl/ [Geraadpleegd 29 juni 2020]
  • Stuurgroep Ondervoeding. Houd je spieren op peil [online]. Beschikbaar via http://www.stuurgroepondervoeding.nl/wp-content/uploads/2017/10/10-2017-spieren-op-peil.pdf  [Geraadpleegd 29 juni 2020]
  • Voedingscentrum [online]. Beschikbaar via https://www.voedingscentrum.nl/nl.aspx [Geraadpleegd 29 juni 2020]
  • Zorg voor Beter. Eten en drinken [online]. Beschikbaar via https://www.zorgvoorbeter.nl/eten-endrinken [Geraadpleegd 29 juni 2020]
© 2021 - Alliade
scrollen