Alliade Onderzoeksatelier

Seksuele ontwikkeling

 

Wat is de seksuele ontwikkeling?

De seksuele ontwikkeling begint al bij de geboorte. Het gaat om alle stappen die kinderen en jongeren zetten op weg naar volwassen seksualiteit. Maar ook als je volwassen bent, loopt de seksuele ontwikkeling door. Ook dan doe je nieuwe kennis en ervaringen op en verandert je lichaam (bijvoorbeeld door de overgang).

Hoe verloopt de normale seksuele ontwikkeling bij kinderen?

Kinderen doorlopen verschillende fasen in hun seksuele ontwikkeling:

0-2 jaar

  • ontdekken van eigen geslachtsdelen en soms ook masturberen
  • genieten van naaktheid, uitkleden in het openbaar
  • seksgerelateerde lichaamsdelen van anderen aanraken

3-5 jaar

  • het geslachtsverschil ontdekken tussen jongens en meisjes
  • masturberen en daarvan genieten
  • ‘seksspelletjes’ met andere kinderen, zoals doktertje spelen
  • uitkleden in het openbaar, genieten van naaktheid
  • nieuwsgierigheid naar het lichaam van ouders

6-12 jaar

  • seksspelletjes/rollenspelen met andere kinderen in privéomgeving
  • masturberen in privéomgeving
  • fatsoen en schaamte zijn zichtbaar in het gedrag
     
  • fantaseren of dromen over seks
  • interesse in seks in de media
  • seksueel getint taalgebruik met leeftijdsgenootjes

13-18 jaar

  • lichamelijke veranderingen, zoals borstgroei en de groei van schaamhaar
  • eerste verkeringen/relaties
  • experimenteren met seksueel contact: zoenen, strelen, wederzijdse masturbatie en vrijen
  • seksuele dromen en fantasieën blijven aanwezig
  • rond 18 jaar heeft meer dan de helft van de jongeren seks gehad

Seksuele ontwikkeling en een verstandelijke beperking

Bij mensen met een verstandelijke beperking kan de seksuele ontwikkeling anders verlopen. Niet alle cliënten doorlopen alle fasen. Dat komt doordat de ontwikkeling stopt door de (ernstige) beperking. Sommige cliënten hebben geen besef van hun eigen lichaam of van seksualiteit. Bij anderen is de seksualiteit alleen gericht op hun eigen lichaam. Ook zijn er cliënten die seksualiteit wél op de ander richten. Bij sommigen van hen is seksualiteit onderdeel van een vaste relatie.

Naast het stoppen van de seksuele ontwikkeling zijn er ook andere verschillen met mensen zonder verstandelijke beperking:

  • Veel cliënten krijgen onvoldoende kans op een positieve seksuele ontwikkeling. Ze weten bijvoorbeeld niet dat seksuele gevoelens en gedrag er mogen zijn en hoe ze deze kunnen uiten.
  • Weinig cliënten zijn tevreden met hun seksualiteitsbeleving. Omdat ze bijvoorbeeld geen relatie of seksuele contacten hebben.
     
  • Veel cliënten zijn op een afwijkende manier met seksualiteit bezig. Ze beschadigen zichzelf bijvoorbeeld, of doen dingen die anderen onprettig of niet acceptabel vinden.
  • Veel cliënten krijgen te maken met seksueel misbruik. Uit verschillende onderzoeken blijkt dat mensen met een verstandelijke beperking 3 tot 5 keer meer kans hebben om seksueel te worden misbruikt.

Dit kan onder andere komen door:

  • verstandelijke, lichamelijke of zintuiglijke beperkingen
  • ongelijkmatige ontwikkeling: de cliënt is lichamelijk en sociaal-emotioneel niet even ver ontwikkeld
  • minder mogelijkheden om seksueel te experimenteren

PWO-projecten

  • De behandeling van jongeren met een licht verstandelijke beperking en seksueel grensoverschrijdend gedrag
© 2021 - Alliade
scrollen