Alliade Onderzoeksatelier

Slikproblemen (dysfagie)

Wat zijn slikproblemen?
Een volwassene slikt ongeveer tussen de 800 en 2400 keer per dag. Bij een slikprobleem heb je moeite om speeksel, eten of drinken van de mond naar de maag te verplaatsen. Het doorslikken van eten, drinken en speeksel gebeurt normaal in 4 fases:

  • Voorbereidende fase: voedsel afhappen, kauwen en verzamelen van voedsel (voedselbrok) op de tong
  • Mondfase: vervoer van de voedselbrok of vloeistof naar de keel door een golvende beweging van de tong. Het zachte gehemelte sluit de neusweg af en de slikreactie volgt.
  • Keelfase: de vloeistof of het voedsel vervolgt zijn weg door de keel.
  • Slokdarmfase: de voedselbrok of vloeistof komt via de slokdarm in de maag.

Bij iemand met slikproblemen gaat het in 1 of meer van deze fases mis.

Wat zijn de gevolgen van slikproblemen?
Slikproblemen kunnen ervoor zorgen dat de cliënt gewicht verliest, uitdroogt of ondervoed raakt. Als voedsel in de longen blijft steken kan de cliënt zelfs een longontsteking krijgen. Ook kan de cliënt koffiemomenten of taart eten bij een verjaardag gaan mijden, omdat hij zich schaamt voor de manier waarop hij eet of drinkt. Of hij gaat steeds minder eten omdat hij merkt dat hij wil voorkomen dat hij het benauwd krijgt en gaat hoesten.

Hoe herken je een slikprobleem?
Een slikprobleem is niet altijd even makkelijk te herkennen. Wees alert als de cliënt:

  • zich verslikt, hoest of kucht tijdens of na het eten of drinken
  • speeksel, eten of drinken uit de mond laat lopen
  • eten in zijn mond of wangen achterlaat
  • pijn heeft bij het kauwen of slikken
  • geen zin heeft in eten of drinken
  • met moeite en erg langzaam eet
  • een voorkeur heeft voor ‘makkelijk’ eten zoals pap
  • snel moe wordt tijdens eten of drinken
     
  • het gevoel heeft dat voedsel of medicijnen blijven steken in de keel of slokdarm (achter de borst)
  • een ‘borrelige’ of ‘natte’ stem heeft na het eten of drinken
  • (snel) afvalt of vermagert

  • OA_meisje met down.jpg

    Slikproblemen en een verstandelijke beperking

    Lees meer

    Slikproblemen en een verstandelijke beperking

    Meer dan de helft van de mensen met een verstandelijke beperking ouder dan 50 jaar heeft een slikprobleem. Cliënten met het syndroom van Down hebben een grotere kans op slikproblemen dan andere mensen met een verstandelijke beperking. Dit komt doordat ze vaak een kleinere mondholte ten opzichte van de tong hebben.

  • OA_kennisbank

    Slikproblemen bij ouderen

    Lees meer

    Slikproblemen bij ouderen

    Slikproblemen komen bij ouderen vaak voor, maar worden meestal niet als slikproblemen herkend. Oorzaken van slikproblemen bij ouderen zijn:

    • Minder aanmaak van speeksel. Bijvoorbeeld door medicatie of doordat iemand minder goed kan ruiken en proeven.
    • Problemen met de gebitsprothese waardoor kauwen lastig gaat.
    • Afname van spierkracht in de mondspieren (tong, kaak, wang en lippen).
© 2021 - Alliade
scrollen