Alliade Onderzoeksatelier

Zelfredzaamheid

Wat is zelfredzaamheid?

Zelfredzaamheid is het vermogen van de cliënt om zichzelf op alle gebieden van het leven te redden met zo weinig mogelijk professionele zorg en ondersteuning. Het is belangrijk om de zelfredzaamheid van de cliënt te stimuleren en hem erbij te ondersteunen. Dan kan hij een zo gewoon mogelijk leven leiden en zo lang mogelijk doen wat hij graag wil.

Bij zelfredzaamheid gaat het om deze levensgebieden:

  • lichamelijk, psychisch en cognitief functioneren
  • dagbesteding
  • sociaal netwerk
  • woonsituatie
  • algemene dagelijkse levensverrichtingen (ADL), zoals wassen, aan- en uitkleden en naar de wc gaan
  • huishoudelijke dagelijkse levensverrichtingen (HDL), zoals koken, kleren wassen en het huis schoonmaken
  • mobiliteit, bijvoorbeeld lopen, bewegen en zelfstandig ergens heen gaan
  • geldzaken

Eigen regie

Een belangrijk onderdeel van zelfredzaamheid is eigen regie. Bij eigen regie gaat erom dat de cliënt zelf beslist hoe zijn leven eruitziet en welke zorg en ondersteuning hij hierbij krijgt. Eigen regie is ook dat de cliënt zichzelf lichamelijk, sociaal en psychisch kan redden. En dat hij zelf meedenkt en meebeslist bij het regelen van ondersteuning  als dat nodig is. Bijvoorbeeld door hulp te vragen aan zorgmedewerkers, mantelzorgers en vrijwilligers.

Zelfredzaamheid van ouderen

Ouderen kunnen dagelijkse activiteiten vaak minder goed of niet meer uitvoeren. Dat ze minder zelfredzaam worden, heeft een negatieve invloed op hun welbevinden.
De zelfredzaamheid van ouderen neemt af door:

  • lichamelijke en cognitieve achteruitgang
  • aandoeningen, zoals dementie, een CVA of een depressie
  • gebruik van medicijnen
  • een woonomgeving die niet voldoende is aangepast (bijvoorbeeld een te laag toilet)

Het welbevinden van ouderen vermindert vaak niet door de gezondheidsproblemen zélf. Meestal komt het doordat hun zelfvertrouwen en eigen regie door de gezondheidsproblemen is afgenomen. Wanneer ouderen het gevoel hebben dat ze hun leven in hun eigen hand hebben, groeit hun gevoel van welbevinden.

Waarom is werken aan zelfredzaamheid belangrijk?

De meeste cliënten willen onafhankelijk van anderen zijn, zelfstandig blijven wonen en zelf de regie houden. Ze willen zelf keuzes maken en zelf beslissen over hun leven en de zorg en ondersteuning die ze krijgen. Dit is een belangrijke reden om cliënten te ondersteunen om zo zelfredzaam mogelijk te blijven.

Ook voor de samenleving is de zelfredzaamheid van ouderen belangrijk. Ouderen wonen steeds langer thuis. De groep ouderen wordt steeds groter en het is maar de vraag of er in de toekomst genoeg zorgmedewerkers zijn om hen de zorg te bieden die nodig is. We moeten dus met minder mensen en minder geld meer cliënten helpen.

© 2021 - Alliade
scrollen