Alliade Onderzoeksatelier

Opvoeden doe je samen

Status:    
Lopend
Themas:
Doelgroepen:
Onderzoekers:
OA_Handen moeder dochter - Pixabay.jpg

Zorgen over de opvoedsituatie vormen vaak een gevoelig, lastig en complex gespreksonderwerp, zowel voor ouders met een LVB als hun hulpverleners. Een gesprek over de opvoeding kun je het beste op een prettige, duidelijke en niet-beoordelende manier voeren. Maar hoe doe je dat? Wat helpt? En wat helpt juist niet?

Praktisch hulpmiddel

Dit onderwerp houdt Carola van Hof, gedragskundige bij Reik, al jaren bezig. Daarom werkt ze nu aan een praktisch hulpmiddel: een handvat waarmee ouders met een LVB en hulpverleners op een goede, helpende manier het gesprek over de opvoeding kunnen aangaan.

Factsheet

Wat was de aanleiding voor het onderzoek?

Te veel gericht op wat niet goed ging

Een gesprek over een zorgelijke opvoedsituatie is vaak beladen. Hulpverleners willen benoemen wat ze zien, om zo de opvoedsituatie te verbeteren. Ouders zijn bang voor kritiek, hebben andere zorgen of begrijpen niet wat er beter moet. Het is al jaren geleden dat bij Reik voor gezinshulpverleners de ‘goed genoeg opvoederslijst’ (GGO) werd ontwikkeld. Zo’n lijst was er voorheen niet, terwijl de behoefte groot was. Natuurlijk bestonden er risico-inventarisatie-instrumenten, maar die waren vooral beoordelend, gericht op wat niet goed ging. Maar ook De GGO kan beter. Voor ouders met een LVB blijkt hij bijvoorbeeld te lang en te moeilijk.

Wat kan helpen?

Carola wil met haar onderzoek achterhalen wat LVB-ouders onder goed opvoeden verstaan en wat hen hierbij kan helpen. Op basis daarvan wil ze een praktisch hulpmiddel ontwikkelen dat LVB-ouders en hulpverleners kan ondersteunen in gesprekken over de opvoeding.

Wat zijn de onderzoeksvragen en onderzoeksdoelen?

Onderzoeksvragen

  1. Hoe kan het gesprek tussen ouders met een LVB en hulpverleners over de opvoedsituatie worden ondersteund worden met een praktisch handvat, zodat dit gesprek op een prettige, duidelijke en niet-beoordelende manier wordt gevoerd?
  2. Waar hebben ouders behoefte aan en hoe moet dit praktische handvat eruitzien?

Onderzoeksdoelen

De beoogde uitkomsten van het onderzoek:

  • Een praktisch hulpmiddel dat op grotere schaal kan worden ingezet bij gesprekken over opvoedingsproblemen in gezinnen met LVB-ouders.
  • Een handleiding voor dit praktisch hulpmiddel met richtlijnen voor implementatie.
  • Presentaties over dit hulpmiddel aan het werkveld, zowel binnen Reik als daarbuiten.
  • Een aanzet voor scholing in gebruik van het hulpmiddel.
  • Een onderzoeksrapport met de onderzoeksresultaten van het ontwikkelde hulpmiddel en de handleiding voor implementatie.
  • Een artikel in een vaktijdschrift via Landelijke Kenniscentrum LVB.

Wat is de stand van zaken?

Startbijeenkomst

De startbijeenkomst voor het onderzoek vond plaats op 3 maart 2020. Een verslag daarvan kun je lezen in Nieuwsbrief 1, die je aan de rechterzijde van deze webpagina vindt.

Oriënterende gesprekken

Carola heeft oriënterende gesprekken gevoerd over opvoederschap, literatuur en hulpmiddelen met:

• Daphne Petterson, lectoraat Ouderschap en Ouderbegeleiding, Hogeschool Leiden
• Jana Knot-Dickscheit, afdeling Orthopedagogiek, Rijksuniversiteit Groningen

Literatuuronderzoek

Daarnaast heeft ze literatuuronderzoek gedaan naar:

  • opvoeding en ouderschap
  • ervaringsverhalen van ouders en volwassen kinderen van ouders met een LVB over hulpverlening en opvoeding
  • voorbeelden van hulpmiddelen/gesprekstools voor mensen met een LVB
  • interviewtechnieken en visuele hulpmiddelen voor mensen met een LVB

Voorbereiden intervieuws LVB-ouders

Om te bepalen welke gezinnen (met kinderen in welke leeftijdsfase) het beste kunnen worden geïnterviewd, heeft Carola gekeken naar:

• de inzet van de verschillende leeftijdsversies van de GGO-lijsten van afgelopen jaren (middels dossieranalyse)
• de ervaringen en behoeften bij gezinshulpverleners (middels een vragenlijst)

Wat is het vervolg?

De komende tijd is Carola bezig met:

  • het onderbouwen van haar keuze voor de te interviewen ouders.
  • het werven van te interviewen ouders en het voorbereiden van de interviews.
  • interviews met ouders en hulpverleners.
  • het verwerken en analyseren van de data.
  • een bijeenkomst van de kerngroep, waarbij de uitkomsten worden besproken.

Waar kan ik meer te weten komen over het onderzoek?

Voor meer informatie over het onderzoek kun je per e-mail contact opnemen met onderzoeker en gedragskundige Carola van Hof: c.van.hof@reik.nl.

Het Zorgondersteuningsfonds financiert het onderzoek deels en publiceerde er op zijn website een artikel over: Ouders met een LVB ondersteunen bij het gesprek over de opvoeding.

Uitgevoerd door

Carola van Hof

Carola is gedragskundige bij Reik en onderzoeker bij PWO. Ze voert het onderzoek ‘Opvoeden doe je samen’ uit dat zich richt op hulpverlening aan ouders met een licht verstandelijke beperking.

Bekijk alle onderzoeken van Carola van Hof

© 2020 - Alliade